ျမန္္မာဆင္မ်ား မ်ိဳးျပဳန္းမည့္အႏၲရာယ္ရင္ဆုိင္ေန

ကုိ၀ုိင္း/ ၁၁ ဒီဇင္ဘာ ၂၀၀၈


ၿပီးခဲ့သည့္ ဆယ္စုႏွစ္အတြင္း အာရွတုိက္ရွိဆင္ အေကာင္ေရ (၂၅၀) ခန္႔ကို ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ျပည္ပသို႔ တရားမ၀င္ေရာင္းခ်ခဲ့ေၾကာင္း၊ အမ်ားစုကို ႏိုင္ငံျခားသား ေတာင္တက္ခရီးသြားလုပ္ငန္းအတြက္ အိမ္နီးခ်င္း ထိုင္းႏိုင္ငံသို႔ျဖစ္ေၾကာင္း ေတာ႐ိုင္း တိရစာၦန္ေရာင္း၀ယ္မႈေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႕ (TRAFFIC) ၏ ယမန္ေန႔ထုတ္ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပသည္။

ထို႔အျပင္ TRAFFIC အဖြဲ႕က ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း၌ ရန္ကုန္၊ မႏၲေလး၊ က်ဳိက္ထို၊ ေတာင္ႀကီး၊ ပဲခူး၊ မင္းတုန္း၊ ျမစ္ႀကီးနား၊ မုန္းလား၊ ဘုရားသံုးဆူ၊ တာခ်ီလိတ္အပါအ၀င္ ေစ်းကြက္ (၁၄) ခုႏွင့္ ထိုင္းႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအတြင္း နယ္စပ္ေစ်းကြက္ (၃)

ခုတို႔ကို ေလ့လာခဲ့ရာ ဆင္စြယ္ အစိတ္အပိုင္းႏွင့္ျပဳလုပ္ထားေသာ ပစၥည္း (၉,၀၀၀) ေက်ာ္ႏွင့္ ဆင္စြယ္အ႐ိုင္း (၁၆) ေခ်ာင္းကို ေတြ႕ရွိရေသာေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ဆင္စြယ္တရားမ၀င္ ေရာင္း၀ယ္ ေရးလုပ္ငန္းသည္လည္း ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနေၾကာင္း အစီရင္ခံစာက ေထာက္ျပသည္။ ေရာင္းခ်သူမ်ားက ပံုမွန္အားျဖင့္ ဆင္စြယ္ႏွင့္ ဆင္ခႏၶာအစိတ္အပိုင္းကို ၀ယ္လိုသူမ်ား ျမင္ေတြ႔ႏိုင္ရန္ ေပၚေပၚထင္ထင္ျပသထားၾကေလ့ရွိသည္။

သက္ရွိဆင္၊ ဆင္စြယ္ႏွင့္ ဆင္ခႏၶာအစိတ္အပိုင္းမ်ားကို ျမန္မာႏိုင္ငံမွ အိမ္နီးခ်င္း ထိုင္းႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမ်ားသို႔ တရားမ၀င္ ေရာင္းခ်ေနျခင္းသည္ သက္ဆိုင္ရာ ျပည္တြင္းဥပေဒႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္ ကာကြယ္ေရးသေဘာတူညီမႈ (CITES) ကို ခ်ဳိးေဖာက္သည္မွာ ထင္ရွားေၾကာင္း TRAFFIC ၏ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

TRAFFIC အဖြဲ႔ လုပ္ငန္းစဥ္ခ်မွတ္ေရး အႀကီးတန္းအရာရွိ Chris Shepherd က ယခု အစီရင္ခံစာသည္ ျမန္မာႏွင့္ ၎၏ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ဥပေဒစိုးမိုးေရး အေရးတႀကီးလိုအပ္ေနၿပီး၊ ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူညီခ်က္အပါအ၀င္ ၎တို႔၏ ကိုယ္ပိုင္ဥပေဒမ်ားကိုလည္း ေလးစားမႈမရွိသည္ကို ျပသေနေၾကာင္း ေျပာသည္။

“ဆင္အမႏွင့္ အ႐ြယ္မေရာက္ေသးတဲ့ ဆင္ေပါက္ကေလးေတြကို အဓိကထားၿပီး ထိုင္းႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ ႏိုင္ငံျခားသားခရီးသြား လုပ္ငန္းေတြ ေတာင္တက္ခရီးစဥ္လုပ္ငန္းေတြမွာ အသံုးျပဳဖို႔ ၀ယ္ခ်င္ေနတာပါ၊ ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ သုေတသနလုပ္ငန္းေတြ လုပ္တဲ့အခါမွာ အဲဒီ ဆင္စြယ္နဲ႔ ဆင္ေတြကို တရား မ၀င္ေရာင္း၀ယ္ေနၾကတဲ့ေနရာမွာ အဂတိလိုက္စားမႈေတြ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနတာကိုလည္း” ဟု Chris Shepherd ကေျပာသည္။

ျမန္မာႏွင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံမွ သက္ဆိုင္ရာအာဏာပိုင္မ်ားထံမွ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ ဆင္အေရာင္းအ၀ယ္လုပ္ငန္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ CITES (ႏိုင္ငံတကာေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္ကာကြယ္ေရးသေဘာတူညီမႈ) ကို ေသခ်ာေစေရးေဆာင္ရြက္ေနသူမ်ားသို႔ အစီရင္ခံ တင္ျပျခင္းမ်ားမရွိေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ အခ်ဳိ႕ေဒသမ်ားမွ ဆင္မ်ားေပ်ာက္ဆံုးမႈမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ကုန္သည္မ်ားကို ေမးျမန္းစစ္ေဆးမႈမ်ားရွိခဲ့သည္။

“ဆင္ေတြေပ်ာက္ဆံုးတယ္ဆိုတဲ့ သတင္းေတြထြက္ေပၚေနတာရယ္၊ ဆင္စြယ္နဲ႔ ဆင္ခႏၶာ အစိတ္အပိုင္းေတြကို ေစ်းကြက္ထဲမွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေရာင္းခ်လာတာကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ဒီတရားမ၀င္ေရာင္း၀ယ္မႈဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံက အာရွဆင္ေတြအတြက္ အႏၱရာယ္က်ေရာက္ေနၿပီဆိုတာ သိသာထင္ရွားေနပါတယ္” ဟု အစီရင္ခံစာကို ပူးတြဲေရးသားသူ Vincent Nijman ကေျပာသည္။ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံမ်ားအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ဆင္ေကာင္ေရအမ်ားဆံုးပိုင္ဆိုင္ထားၿပီး ပ်မ္းမွ်ေကာင္ေရ (၄) ေထာင္ႏွင့္ (၅) ေထာင္အၾကားရွိသည္ဟု အဆိုပါ အစီရင္ခံစာကေဖာ္ျပသည္။

ယခုအစီရင္ခံစာထြက္ေပၚလာၿပီးေနာက္ ဆင္ႏွင့္ ဆင္စြယ္တရားမ၀င္ေရာင္း၀ယ္မႈလုပ္ငန္းမ်ားကို ႏွိမ္နင္းႏိုင္ရန္ ျမန္မာအာဏာပိုင္မ်ားအေနျဖင့္ အိမ္နီးခ်င္း ထိုင္းႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွ ဥပေဒစိုးမိုးေရးလုပ္ငန္းတာ၀န္ရွိသူမ်ားႏွင့္ နီးကပ္စြာ အတူတကြ လုပ္ေဆာင္ရန္ တိရစာၦန္ေရာင္း၀ယ္မႈေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔ (TRAFFIC) ႏွင့္ အျခားသဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႔ ႀကီးျဖစ္သည့္ (WWF) တို႔က ေတာင္းဆိုလိုက္သည္။

အာရွဆင္ဆိုင္ရာကၽြမ္းက်င္သူမ်ားအုပ္စု (IUCN) ၏ တြဲဖက္ဥကၠ႒ Ajay Desai ကလည္း “ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ အာရွ ဆင္အမ်ား ဆံုးရွိၿပီး အေရးႀကီးတဲ့အေနအထားမွာ ရွိေနပါၿပီ၊ အဲဒီဆင္ေတြကို အခုလို တရားမ၀င္ ဖမ္းဆီး၊ သတ္ျဖတ္ေနတဲ့အတြက္ အဲဒီမွာ ရွိတဲ့ဆင္ေတြ မ်ဳိးျပဳန္းေတာ့မယ့္ အႏၱရာယ္က်ေရာက္လာႏိုင္ပါတယ္။ ျမန္မာ့ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြအေနနဲ႔ကလည္း ဆင္ေတြရဲ႕ လုပ္အားကို အသံုးခ်ေနတဲ့ မူ၀ါဒေတြကို အေရးတႀကီး ျပန္သံုးသပ္ဖို႔ လိုအပ္ေနပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္ထြက္ ပစၥည္းေတြ ေရာင္း၀ယ္ေနတာကိုလည္း ဥပေဒျပ႒ာန္းၿပီး ရပ္သြားေအာင္ လုပ္ဖို႔လိုေနပါတယ္” ဟုေျပာသည္။

ျမန္မာႏွင့္ ထိုင္းအပါအ၀င္ အာဆီယံအဖြဲ႔၀င္ႏိုင္ငံမ်ားသည္ ေဒသအတြင္း ေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္တရားမ၀င္ေရာင္း၀ယ္မႈကို ကာကြယ္ တားဆီးရန္ ရည္႐ြယ္၍ ASEAN Wildlife Enforcement Network (ASEAN-WEN) ကို ၂၀၀၅ ခုတြင္ တည္ေထာင္ခဲ့ၾကသည္။