စစ္အစုိးရရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကုိ စုံစမ္းေရး ေကာ္မရွင္ဖြဲ႕ စစ္ေဆးဖုိ႔ AI ေတာင္းဆုိ

12 May 2010

ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံမွာ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္အသစ္ တက္ခ်ိန္မွာ လန္ဒန္ၿမိဳ႕က ခ်တ္တားေဟာက္စ္ ႏုိင္ငံတကာေရးရာ သိပၸံမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ဆုိင္ရာေတြကုိ Amnesty International ႏုိင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ အဖြဲ႕ႀကီးက တင္ျပခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဒီႏွစ္ထဲ က်င္းပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲေနာက္ပုိင္း တက္လာမယ့္ အစိုးရဟာ အခု စစ္အစုိးရလက္ ထက္ က်ဴးလြန္ထားတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို တာ၀န္ယူ ေျဖရွင္းမွာ မဟုတ္တဲ့အတြက္ ျမန္မာစစ္အစိုးရ က်ဴးလြန္ေနတဲ့ လူသားခ်င္း စာနာမႈဆုိင္ရာ ရာဇ၀တ္မႈနဲ႔ စစ္ရာဇ၀တ္မႈေတြကို ေကာ္မရွင္တရပ္ ဖြဲ႕ၿပီး ႏုိင္ငံတကာက စုံစမ္း စစ္ေဆးေပးဖုိ႔ Amnesty International အဖြဲ႕က ေတာင္းဆုိလုိက္ပါတယ္။ အျပည့္အစုံကို ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္က တင္ေျပေပးထားပါတယ္။

ျမန္မာစစ္အစိုးရ က်ဴးလြန္ေနတဲ့ ျပစ္မႈေတြကုိ ေကာ္မရွင္ဖြဲ႕ စုံစမ္း စစ္ေဆးေပးဖုိ႔ ႏုိင္ငံတကာက ေတာင္းဆုိမႈေတြအတြက္ ေထာက္ခံ တဲ့ အေနနဲ႔ Amnesty International အဖြဲ႕ႀကီးက ပထမဆုံးအႀကိမ္အျဖစ္ အခုလို ေတာင္းဆုိခဲ့တာလုိ႔ AI အဖြဲ႕ရဲ႕ အေရွ႕ေတာင္အာရွ သု ေတသနမႉး ဘန္ဂ်မင္ ဇာ၀က္ကီးက ေျပာပါတယ္။ ျမန္မာစစ္အစိုးရဟာ လူသားခ်င္း စာနာမႈဆုိင္ရာ ျပစ္မႈေတြနဲ႔ စစ္ရာဇ၀တ္မႈေတြကို က်ဴးလြန္ေန႐ုံမကဘဲ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ရွိေနတဲ့ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒကို အတည္ျပဳ ျပ႒ာန္းၿပီး စစ္ဘက္ အရာရွိေတြ အာဏာၿမဲေအာင္ ႀကိဳးစားတဲ့ အေနနဲ႔ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲကို က်င္းပဖုိ႔ ျပင္ေနတာမုိ႔ AI အဖြဲ႕က အထူးစုိးရိမ္တယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။

“လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ရပုိင္ခြင့္ေတြ ခ်ဳိးေဖာက္ခံရမွာကို က်ေနာ္တုိ႔အဖြဲ႕က အဓိက စုိးရိမ္တာပါ။ လူသားတုိင္းရဲ႕ အ ေျခခံရပုိင္ခြင့္ ၃ ခုျဖစ္တဲ့ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆုိခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ ဖြဲ႕စည္းခြင့္နဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စု႐ုံးခြင့္ေတြကို စစ္အစုိးရက ကာ ကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္တာမ်ဳိး မရွိတဲ့အတြက္ မဲဆြယ္တဲ့ ေနရာမွာေရာ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပတဲ့ ကာလအတြင္းမွာပါ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြအ ဖို႔ ဒီရပိုင္ခြင့္ေတြ ဆုံး႐ႈံးရဖုိ႔ ရွိေနပါတယ္။”

AI အဖြဲ႕က ဒီေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း တုိင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုေတြ အတြက္လည္း အဓိက စိုးရိမ္မႈေတြ ရွိေနတယ္ လို႔ ေျပာပါတယ္။ ျမန္မာစစ္အစိုးရဟာ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႕ေတြကို ေရြးေကာက္ပြဲ မတုိင္ခင္ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖြဲ႕ အသြင္ ေျပာင္းဖုိ႔အတြက္ ဖိအားေပးမႈေတြ တေန႔တျခား တုိးလာေနတဲ့အျပင္ တ႐ုတ္၊ ျမန္မာ နယ္စပ္ေဒသက ကိုးကန္႔တပ္ဖြဲ႕ေတြကုိ တုိက္ခုိက္ ေခ်မႈန္းတဲ့ မဟာဗ်ဴဟာ အသစ္ကုိ ခ်ျပၿပီး ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြ လုပ္ခဲ့တယ္လို႔လည္း ဆုိပါတယ္။

တုိင္းရင္းသားေတြဟာ ျပည္တြင္းက ဖိႏွိပ္မႈဒဏ္ကုိ မခံႏုိင္လုိ႔ အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံေတြကုိ ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္ေနရတာကုိ ႏုိင္ငံတကာက အေရးယူ ေဆာင္ရြက္သင့္ၿပီလုိ႔လည္း ဆုိပါတယ္။

“Amnesty International အဖြဲ႕က ဒီႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလထဲမွာ အစီရင္ခံစာတေစာင္ ထုတ္ျပန္ၿပီး စစ္အစိုးရရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံ အႏွံ႔အျပား ဖိႏွိပ္မႈေတြ၊ အထူးသျဖင့္ လူမ်ဳိးစု တုိင္းရင္းသားေတြ ေနထုိင္ရာ ေဒသေတြမွာ သတ္ျဖတ္မႈေတြကိုပါ က်ဴးလြန္ေနတာေတြ တင္ျပခဲ့ပါ တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေရြးေကာက္ပြဲ ကာလမွာ ၿမိဳ႕ျပ လူထုအတြက္သာမက နယ္စြန္နယ္ဖ်ားက တုိင္းရင္းသား ေဒသေတြမွာပါ ႀကံဳလာႏုိင္တဲ့ ဖိႏွိပ္မႈေတြကုိ ႏုိင္ငံတကာက ၀ုိင္းၿပီး ကာကြယ္ေပးဖို႔ အထူးလိုအပ္ေနပါတယ္။”

Amnesty International အဖြဲ႕ႀကီးက ၂၀၀၈ ခုႏွစ္တုန္းက ျမန္မာႏုိင္ငံ အေရွ႕ပုိင္းမွာ လူသားခ်င္း စာနာမႈဆုိင္ရာ ရာဇ၀တ္မႈေတြ က်ဴး လြန္ခံေနရတယ္လို႔ အစီရင္ခံစာတေစာင္ ထုတ္ျပန္ တင္ျပခဲ့ပါတယ္။ စစ္ရာဇ၀တ္ျပစ္မႈ ေျမာက္ႏုိင္ေျခရွိတဲ့ ျပစ္မႈ အမ်ားအျပားကုိ စစ္အ စိုးရဘက္က က်ဴးလြန္ခဲ့တာေတြကုိလည္း AI အဖြဲ႕က မွတ္တမ္း တင္ျပခဲ့ပါတယ္။

မၾကာခင္ကလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢရဲ႕ အထူးကုိယ္စားလွယ္ ေတာမတ္စ္ အုိေဟး ကင္တားနား (Tomas Ojea Quintana) ကလည္း ဒီရာဇ၀တ္မႈေတြအတြက္ ႏုိင္ငံတကာ ေကာ္မရွင္ဖြဲ႕ၿပီး စုံစမ္းေပးဖုိ႔ ေတာင္းဆုိခဲ့ပါတယ္။ ဒါကို ႏုိင္ငံတကာ ကပါ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ၾကဖုိ႔အတြက္ အခုအခ်ိန္ဟာ အေကာင္းဆုံးအခ်ိန္ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။

“ဒီအခ်ိန္ဟာ အားလုံးသိတဲ့အတုိင္းပါပဲ၊ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပဖုိ႔ လုပ္ေနတဲ့ အခ်ိန္မုိ႔ ျမန္မာစစ္အစိုးရ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ျပစ္မႈေတြကုိ စုံစမ္း စစ္ေဆးဖို႔ အေကာင္းဆုံးအခ်ိန္ ျဖစ္မယ္လို႔ က်ေနာ္ ထင္ပါတယ္။ ဒီေရြးေကာက္ပြဲကေန ျမန္မာစစ္အစုိးရက စစ္ဘက္အရာရွိေတြ၊ အစိုးရ အရာရွိေတြ က်ဴးလြန္ထားတဲ့ ျပစ္မႈေတြကေန လြတ္ကင္းေအာင္လည္း ႀကိဳးစားေနတာမုိ႔ ေနာက္အစုိးရသစ္တရပ္ မတက္ခင္ ဒီျပစ္မႈေတြ ကုိ ေကာ္မရွင္ဖြဲ႕ စုံစမ္းစစ္ေဆးဖုိ႔ ႏုိင္ငံတကာကို ေတာင္းဆုိပါတယ္။”

Amnesty International အဖြဲ႕ရဲ႕ အေရွ႕ေတာင္အာရွ သုေတသနမႉး ဘန္ဂ်မင္ ဇာ၀က္ကီး ေျပာသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။
http://www.voanews.com/burmese/2010-05-12-voa2.cfm