လာနီညာ ရာသီဥတုေၾကာင့္ ေရႀကီး ေျမၿပိဳမႈမ်ား ျဖစ္ႏိုင္

ဟိန္းေဇာ္ Thursday, July 22, 2010
ႂကြက္ဝမ္းျဖဴမ်ား အုပ္စုလိုက္ ေျပာင္းေရႊ႕ျခင္းသည္ အစာေရစာ ရွားပါးျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ၿပီး စြတ္စိုေအးျမသည့္ လာနီညာ ရာသီဥတု ျဖစ္လာႏိုင္ေျခ ရွိသည့္ အတြက္လည္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လာနီညာရာသီဥတု ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ၆၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိေန၍ ေရႀကီးျခင္၊ ေျမၿပိဳျခင္း၊ မုန္တိုင္းဝင္ေရာက္ျခင္းမ်ား ျဖစ္ေပၚႏိုင္သျဖင့္ သတိျပဳရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း မိုးေလဝသႏွင့္ ဇလေဗဒပညာရွင္ ေဒါက္တာထြန္းလြင္က ဆိုသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံ ငါးလုပ္ငန္း အဖြဲ႔ခ်ဳပ္၌ ၿပီးခဲ့သည့္ ဇူလိုင္ ၁၇ ရက္ေန႔က ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ “၂၀၁၀ လာနီညာ ရာသီဥတု ျဖစ္ႏိုင္ေျခအေပၚ သံုးသပ္ခ်က္” ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ေဟာေျပာပြဲတြင္ ဦးထြန္းလြင္က ရာသီဥတု႐ႈေထာင့္မွေန၍ ထည့္သြင္း ေျပာၾကားသြားျခင္း ျဖစ္သည္။

china_flood

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ခ်ံဳကင္းၿမိဳ႕တြင္ ဇူလိုင္လ ၂၀ ရက္ေန႔က ေရႀကီးေနစဥ္။ ယင္းေရႀကီးမႈသည္ လာနီညာ၏ အက်ိဳးဆက္ဟု ဆိုသည္။ (ဓာတ္ပံု - AFP)
မိုးဦးအစတြင္ ႐ိုးမအတြင္းရွိ ၀ါးပန္းပြင့္ျခင္း၊ ၀ါးသုဥ္းျခင္း၊ အစားအစာ ရွားပါးလာျခင္း တို႔ေၾကာင့္ မ်ိဳးပြားႏႈန္း ျမင့္မားလာေသာ ၾကြက္၀မ္းျဖဴမ်ားသည္ စပါးစိုက္ခင္းမ်ားရွိရာ ေျမျပန္႔သို႔ အုပ္စုလိုက္ ေ႐ႊ႕ေျပာင္း၍ စပါးေစ့ႏွင့္ ပ်ိဳးပင္ငယ္မ်ားကို စားေသာက္ ဖ်က္ဆီးလာႏိုင္သည္ဟု လယ္ယာစိုက္ပ်ိဳးေရးႏွင့္ ဆည္ေျမာင္း၀န္ႀကီးဌာနက တရား၀င္ သတင္းထုတ္ျပန္ထားသည္။

ၾကြက္ဝမ္းျဖဴမ်ားသည္ ဇြန္လ ေနာက္ဆံုးပတ္ႏွင့္ ဇူလိုင္လ ပထမပတ္အတြင္း ပဲခူးတိုင္း၊ ဧရာ၀တီတိုင္းႏွင့္ ခ်င္းျပည္နယ္တို႔ တြင္ အုပ္စုလိုက္ ေျပာင္းေရႊ႕ေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

“ေျမျပန္႔ေဒသေတြကို ေရႊ႕ေျပာင္းလာၿပီး ႂကြက္ဖ်က္ဆီးခဲ့ရင္ ေဆာင္႐ြက္ဖို႔ ဌာနက ႏိႈးေဆာ္ထားပါတယ္။ ႂကြက္ေၾကာင့္ ႏွစ္စဥ္ စပါးထြက္ႏႈန္း ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းကေန ၆၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ဆံုး႐ံႈးမႈ ရွိေနပါတယ္” ဟု လယ္ယာစိုက္ပ်ိဳးေရးႏွင့္ ဆည္ေျမာင္း၀န္ႀကီးဌာနမွ တာ၀န္ရွိသူတဦးကဆိုသည္။

ႂကြက္၀မ္းျဖဴမ်ား အုပ္စုလိုက္ ေနရာေျပာင္းေရႊ႕ေနၾကျခင္းမွာ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲၿပီး သဘာ၀ေဘး အႏၲရာယ္ က်ေရာက္ေတာ့မည့္ ေရွးေျပးနိမိတ္မ်ားဟု သံုးသပ္သူမ်ားလည္း ရွိေနသည္။

“အခုေနာက္ပိုင္း ရာသီဥတုေတြ ေဖာက္ျပန္လာတယ္။ ေလဆင္ႏွာေမာင္းက်ေတြ၊ မိုးႀကိဳးပစ္တာေတြလည္း မၾကာခဏပဲ။ လယ္သမားေတြဆို လုပ္ငန္းခြင္၀င္ဖို႔ စိုးရိမ္ေနၾကတယ္” ဟု ဧရာ၀တီတိုင္းမွ ေဒသခံတဦးက ဆိုသည္။

ေဒါက္တာ ထြန္းလြင္က “မိုးေပၚကလာတဲ့ေရဟာ ေျမႀကီးက အပူျပန္တဲ့ေရထက္ နည္းေနပါတယ္။ နည္းေနတယ္ ဆိုတဲ့အတြက္ ေျမႀကီးမွာ ေအာင္းေရမရႏိုင္ဘူး။ ေအာင္းေရ မရႏိုင္တဲ့အတြက္ အေငြ႔ပဲရွိမယ္။ ေျမေအာင္းအပူ Latent Heat ကေနၿပီးေတာ့ ခံစားႏိုင္တဲ့အပူ Sensible Heat အျဖစ္ ေျပာင္းလိုက္တဲ့အခါမွာ ဘယ္တြင္းေအာင္း သတၱ၀ါမွ မေနႏိုင္ပါဘူး” ဟု ရွင္းျပသည္။

ပစိဖိတ္သမုဒၵရာ အလယ္ပိုင္းတြင္ အယ္လ္နီညိဳ (ပူျပင္း ေျခာက္ေသြ႔ေသာ ရာသီ) ျဖစ္ေသာ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လမွ ၂၀၁၀ ဧၿပီလအတြင္း ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္ အပူခ်ိန္မွာ ပံုမွန္ထက္ပိုခဲ့ၿပီး အပူခ်ိန္ ျပန္လည္က်ဆင္းမႈမွာ ျဖစ္သင့္သည့္ကာလထက္ ျမန္ေနသည့္အတြက္ လာနီညာႏွစ္ ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ေဒါက္တာထြန္းလြင္က ေျပာသည္။

၁၉၉၈ ခုႏွစ္အတြင္းကလည္း အလြန္အားေကာင္းေသာ အယ္လ္နီညိဳ ရာသီဥတု ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ၂၀၁၀ ကဲ့သို႔ အလြန္ပူျပင္းေသာ ေႏြရာသီကို ႀကံဳေတြ႔ခဲ့ရသည္ဟု သိရသည္။

“၁၉၉၈ မွာ အယ္လ္နီညိဳ ႀကံဳေတြ႔ၿပီး ေနာက္ပိုင္း မိုးေလးစက္စက္ရြာလိုက္ေတာ့ ပုပၸါးေတာင္ရဲ႕ အေရွ႕ဘက္ျခမ္းမွာရွိတဲ့ ေျမသားႀကီး ပဲ့က်သြားပါတယ္။ ပဲ့က်သြားတဲ့ ေျမသားႀကီးေပၚမွာ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းေတြ ဇရပ္ေတြ ဆိုင္ေတြ အကုန္ပါသြားပါ တယ္”ဟု ေဒါက္တာထြန္းလြင္က ရွင္းျပသည္။

“ဒီႏွစ္ လာနီညာျဖစ္ဖို႔ ေသခ်ာေနၿပီ။ ဇူလိုင္လနဲ႔ ၾသဂုတ္လဆန္းဆိုရင္ လာနီညာႏွစ္ ျဖစ္ၿပီ”ဟုလည္း ၎က ကမာၻ႔မိုးေလ၀သ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (WMO) ကို ကိုးကား၍ ေျပာသည္။

အေမရိကန္ အမ်ိဳးသား သမုဒၵရာ ႏွင့္ ေလထု စီမံေရးရာဌာန(NOAA) ၏ သုေတသနျပဳ စစ္တမ္းမ်ားအရ လာနီညာေၾကာင့္ လာမည့္ လမ်ား၌ အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသတြင္ ပံုမွန္ထက္ ပိုမိုေအးျမသည့္ ရာသီဥတုႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရမည္ ျဖစ္ၿပီး မိုးမ်ားျခင္း၊ ျမစ္ေရႀကီးျခင္း၊ ေျမၿပိဳျခင္းမ်ား ႀကံဳေတြ႔ရႏိုင္သည္ဟု ဆိုသည္။

၂၀၁၀-၁၁ ခုႏွစ္တြင္ ျဖစ္ေပၚမည့္ လာနီညာရာသီဥတုေၾကာင့္ ဧရာ၀တီျမစ္၊ ခ်င္းတြင္းျမစ္၊ စစ္ေတာင္းျမစ္၊ သံလြင္ျမစ္ စေသာျမစ္မ်ား စက္တင္ဘာလႏွင့္ ေအာက္တိုဘာလတြင္ ေရႀကီီးႏိုင္ေၾကာင္း သိရသည္။

မိုးသည္းထန္စြာ ရြာသြန္းမႈေၾကာင့္ ခ်င္းျပည္နယ္၊ စစ္ကိုင္းတိုင္း (အထက္ပိုင္း)၊ မႏၲေလးတိုင္း (မိုးကုတ္ၿမိဳ႕နယ္)၊ ကခ်င္ျပည္နယ္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းတို႔တြင္ ေျမၿပိဳမႈမ်ားကို သတိရွိရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ေဒါက္တာထြန္းလြင္က ဆိုသည္။

ထို႔အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ မိုးလြန္ကာလ ေအာက္တိုဘာ၊ ႏို၀င္ဘာလတို႔တြင္ မုန္တိုင္းအႏၲရာယ္ကိုလည္း သတိေပး ေျပာၾကားသြားသည္။Rest of your post