အီးယူစံကို ၂ဝ၁ဝ ေရြးေကာက္ပြဲ ခ်ဳိးေဖာက္ဟု ၿဗိတိသွ်သံ ေျပာ

ေဒါက္တာေရွာန္စမစ္ (Dr. Shawn Smith) | ေသာၾကာေန႔၊ ႏုိဝင္ဘာလ ၀၅ ရက္ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ၁၈ နာရီ ၃၉ မိနစ္
ဘန္ေကာက္ (မဇၩိမ) ။ ။ ျမန္မာေရြးေကာက္ပြဲသည္ ႏိုင္ငံတကာ စံသတ္မွတ္ခ်က္အညီ ျပည့္မီေအာင္ မလုပ္ႏိုင္ခဲ့သျဖင့္ မွ်တမႈရွိမည္ မဟုတ္ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ၿဗိတိသွ် သံအမတ္ၾကီး အင္ဒရူးဟိန္း Andrew Heyn က ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ ႏိုင္ငံျခား သတင္းေထာက္မ်ားကလပ္၌ ယမန္ေန႔ ညတြင္ ေျပာခဲ့သည္။

လြတ္လပ္မွ်တေသာ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား က်င္းပေရးအတြက္ ဥေရာပသမဂၢ ခ်မွတ္ထားေသာ လမ္းညႊန္ခ်က္မ်ားကို ျမန္မာအစိုးရက နည္းနည္းေလးမွ မလိုက္နာခဲ့ေသာေၾကာင့္ ’’ဒီေရြးေကာက္ပြဲေတြ လြတ္လပ္မွ်တလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ မယံုၾကည္ဘူး။ လြတ္လပ္မွ်တစြာ က်င္းပမွာလည္း မဟုတ္ဘူး။ ထြက္လာတဲ့ အေျဖကလည္း ကိုယ္စားျပဳမႈရွိႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူး’’ ဟူသည့္ သူ၏ ကိုယ္ပိုင္မွတ္ခ်က္ကို ေပးရန္မွတပါး အျခားမရွိပါဟု ေျပာဆိုသြားခဲ့သည္။

တနဂၤေႏြေန႔တြင္က်င္းပမည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံေရြးေကာက္ပြဲ
thanas

ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ၿဗိတိသွ်သံအမတ္ၾကီး အင္ဒရူးဟိန္း ထိုင္းႏိုင္ငံဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ ႏိုင္ငံျခားသတင္းေထာက္မ်ား ကလပ္၌ ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာလ ၄ ရက္ေန႔က သတင္းေထာက္မ်ားကို စကားေျပာၾကားေနပံု။ ႏိုင္ငံတကာ စံႏံႈးမ်ားကို ျမန္မာစစ္အစိုးရက တခုမွ လိုက္နာျခင္း မရွိခဲ့သည့္အတြက္ တနဂၤေႏြေန႔တြင္ က်င္းပမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားသည္ လြတ္လပ္မွ်တဖြယ္ရွိမည္ မဟုတ္ဟု သူက ေျပာသည္။ (ဓါတ္ပံု-မဇၩိမ)
ရလဒ္မ်ားကို `ေစာင့္ၾကည့္´ သြားမည္ဟု ၿဗိတိသွ်အစိုးရက တရားဝင္ထုတ္ေဖာ္ ေျပာၾကားထားသည္။ သုိ႔ေသာ္

ေကာင္းမြန္စြာလုပ္သည့္ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးမႈမ်ားျဖစ္ရန္ အီးယူ (ဥေရာပသမဂၢ) က အခ်က္ ၇ ခ်က္ပါ စံသတ္မွတ္ခ်က္ ထားရွိသည္။

ယင္းတို႔မွာ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္စဥ္တခုလံုး ပြင့္လင္းမႈရွိျခင္း၊ လြတ္လပ္ဘက္မလိုက္ဘဲ စြမ္းေဆာင္ရည္ ျပည့္ဝသည့္ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ရွိျခင္း၊ ႏိုင္ငံေတာ္မွ ေပးအပ္ေသာ အခြင့္အေရးမ်ားကို ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း အားလံုး အညီအမွ် ရယူပိုင္ခြင့္ရွိျခင္း၊ ႏိုင္ငံပိုင္ မီဒီယာမ်ားကို အညီအမွ် သံုးစြဲခြင့္ရွိျခင္း၊ မဲဆႏၵရွင္မ်ားသို႔ ထိေရာက္ေသာ ပညာေပး အစီအစဥ္တရပ္ ရွိျခင္း၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေသာ ဝန္းက်င္တရပ္ရွိျခင္းႏွင့္ ျပင္ပမွ အကဲခတ္မ်ားႏွင့္ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူမ်ား ရွိျခင္း စေသာ အခ်က္မ်ားျဖစ္သည္ဟု သူက ေျပာသည္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေသာ ပတ္ဝန္းက်င္ဟူသည့္ အခ်က္ႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ သကၤာမကင္းဖြယ္ ျခြင္းခ်က္ကို ဟိန္းက တခ်က္ၿပီးတခ်က္ ေထာက္ျပေျပာဆိုသြားသည္။ စစ္အစိုးရသည္ ထိုစံႏႈန္းသတ္မွတ္ခ်က္မ်ားကို နည္းနည္းေလးမွပင္ လိုက္နာရန္ ၾကိဳးပမ္းမႈ မရွိခဲ့ဟု ဆိုသည္။ ထိုသို႔ျပဳလုပ္ရမည့္အစား ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးတြင္ စစ္တပ္လႊမ္းမိုးမည့္ အခန္းက႑ကို စိန္ေခၚႏိုင္သည့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ကဲ့သို႔ေသာ ပါတီမ်ားကို မဲေပးခြင့္ ႐ုပ္သိမ္းသည့္ အစီအစဥ္မ်ားကိုသာ မွန္မွန္ၾကီး ျပဳလုပ္လ်က္ရွိသည္။

ဥပမာအားျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ရန္အတြက္ ျပန္မအမ္းမည့္ စေပၚေငြ ၅ သိန္းတင္ၿပီး အမတ္ေလာင္း အမည္စာရင္းကို ႏွစ္ပတ္အတြင္း တင္ရမည္ဟု စစ္အစိုးရက ၾသဂုတ္လလယ္ပိုင္းက ေၾကညာခဲ့သည္။

’’ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းတင္ရမယ့္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅ဝဝ ဆိုတဲ့ စေပၚက ျပန္အမ္းမွာ မဟုတ္တဲ့ ေငြပါ။ ဒါကို သူတို႔က အခေၾကးေငြအျဖစ္နဲ႔ ယူမွာျဖစ္ၿပီး ခင္ဗ်ားအေနနဲ႔ ျပန္မရႏိုင္ေတာ့ပါဘူး’’ ဟု ဟိန္းက ေျပာသည္။

ဤေငြပမာဏသည္ အလြန္မ်ားျပားသည္ဟု မထင္ရေသာ္လည္း အတိုက္အခံပါတီမ်ားကို ျမန္မာႏိုင္ငံျပင္ပမွ ေငြမ်ား လက္ခံျခင္း မျပဳရဟု တားျမစ္ပိတ္ပင္ထားသည့္ ကန္႔သတ္ခ်က္လည္း ရွိသည္ဟု ဟိန္းက ေျပာသည္။ ယင္းသည္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရွိေရးႏွင့္ ညီတူညီမွ်အခြင့္အေရး ရပိုင္ခြင့္ရွိေရး အပါအဝင္ အီးယူ၏ လမ္းညြန္ခ်က္ အမ်ားအျပားကို ခ်ဳိးေဖာက္လိုက္ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ယင္းအခ်က္ေၾကာင့္ပင္ ဒီခ်ဳပ္က ေရြးေကာက္ပြဲကို သပိတ္ေမွာက္ရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ရျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ဟိန္းက ေျပာသည္။

ေရြးေကာက္ပြဲကို သပိတ္ေမွာက္ရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကေသာ ဒီမုိကရက္တစ္ အတိုက္အခံမ်ားကို၎၊ တည္ဆဲစနစ္တခုအတြင္း ပူးေပါင္းပါဝင္လုပ္ကိုင္ရန္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ျဖင့္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့သူမ်ားကို၎၊ ထိုဆံုးျဖတ္ခ်က္အားလံုးကို ၿဗိတိသွ် အစိုးရအေနျဖင့္ ေလးစားပါသည္ဟု ဟိန္းက ေျပာသည္။ ႏွစ္ဖက္လံုးသည္ တိုးတက္မႈကို ေရွးရႈသည့္ ျဖစ္ႏိုင္ဖြယ္ရွိေသာ လမ္းေၾကာင္းမ်ားကို ကိုယ္စားျပဳေနပါသည္ဟု သူက ဆက္ေျပာသည္။

အဆိုပါ လမ္းေၾကာင္း ႏွစ္ခုစလံုးကို ၾကိဳတင္အကဲျဖတ္ျခင္းေသာ္၎၊ ဖ်က္လိုဖ်က္ဆီးလုပ္ျခင္းေသာ္၎၊ ၿဗိတိန္က ျပဳလုပ္မည္မဟုတ္ဟုလည္း သူက ေျပာသည္။

အကယ္၍ ေမွ်ာ္လင့္သည့္အတိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ စစ္တပ္၏ ႏိုင္ငံေရးအာဏာကို ေရြးေကာက္ပြဲက ရာဘာတံဆိပ္တံုး ထုေပးလိုက္သည္ဆိုလွ်င္ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံက ဘာလုပ္မလဲဆိုသည့္ ေမးခြန္းကိုမူ ဟိန္းက မေမွ်ာ္လင့္တာျဖစ္လာၿပီး တိုင္းျပည္တြင္း အေျပာင္းအလဲျဖစ္ႏိုင္မည့္ အရိပ္လကၡဏာမ်ား တကယ္ေပၚေပါက္လာၿပီဆိုလွ်င္ ၿဗိတိန္အေနျဖင့္ လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ထားရွိသည့္ တင္းမာေသာ သေဘာထားကို ျပန္လည္စဥ္းစားလိုပါသည္ဟု သူက ေျဖၾကားခဲ့သည္။

ဥပမာအားျဖင့္ စစ္အစိုးရကို အနည္းအက်ဥ္း လိုလားသည့္ တိုင္းရင္းသား စည္းလံုးညီညြတ္ေရးပါတီ (တစည) က (စစ္အစိုးရ၏ ပါတီျဖစ္ေသာ) ျပည္ေထာင္စု ၾကံ႕ခိုင္ဖြ႔ံၿဖိဳးေရးအဖြဲ႔ထက္ အေျခအေန ပိုေကာင္းလွ်င္၊ ထို႔ျပင္ တစည က စစ္မွန္ေသာ အေျပာင္းအလဲအတြက္ လမ္းဖြင့္ေပးသည္ဆိုလွ်င္၊ သူတို႔နဲ႔ တစံုတရာ လက္တြဲေဆာင္ရြက္ႏိုင္ပါတယ္ဟု သူက ေျပာသည္။

ထိုသို႔မဟုတ္လွ်င္မူ ပိတ္ဆို႔ဒဏ္ခတ္မႈမ်ား ဆက္လက္ထားရွိသြားမည္ျဖစ္ၿပီး ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီအဖြဲ႔ လက္ရွိ ဥကၠ႒ေနရာ ရယူထားသည့္ ၿဗိတိန္အေနျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ဖိအားတိုးျမႇင့္ေပးအပ္သြားမည္ဟု ေျပာသည္။

’’ျမန္မာႏိုင္ငံအေရးကို ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံက သူတို႔ရဲ႕ ႏိုင္ငံတကာအစီအစဥ္မွာ အထူးအေရးၾကီးကိစၥအျဖစ္ ထားရွိပါတယ္’’ ဟု သံအမတ္ၾကီးက ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး ေဆာင္ရြက္ႏိုင္သည့္ အထူးအစီအစဥ္ ႏွစ္ရပ္ကိုလည္း ညႊန္ျပေျပာဆိုခဲ့သည္။

ပထမတခုမွာ လက္ရွိဆူဒန္ႏိုင္ငံအေပၚ ထားရွိသကဲ့သို႔ပင္ ႏိုင္ငံတကာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ၌ ျမန္မာႏိုင္ငံကို `အထူးဦးစားေပး´ အဆင့္သေဘာမ်ဳိး ထားရန္ျဖစ္ၿပီး၊ ဒုတိယမွာ စစ္အစိုးရ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ားအတြက္ စံုစမ္းစစ္ေဆးရန္ ကုလသမဂၢ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္တရပ္ ဖြဲ႔စည္းေရးကို တြန္းအားေပး ေဆာင္ရြက္သြားရန္ ျဖစ္သည္ဟု သူက ေျပာသည္။

ဤအဆိုျပဳခ်က္ကို ျမန္မာႏိုင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ ေတာမတ္စ္ အုိေဟးကင္တားနားက ယခုႏွစ္ မတ္လက စတင္အဆိုျပဳတင္ျပခဲ့ၿပီး ယခုအခါ ႏိုင္ငံဒါဇင္ေက်ာ္ ေထာက္ခံခဲ့ၾကၿပီး ျဖစ္သည္။

စစ္အစိုးရကို အာရွႏိုင္ငံမ်ား အထူးသျဖင့္ တ႐ုတ္ႏွင့္ထိုင္းႏိုင္ငံတို႔က ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနသည့္အတြက္ ၿဗိတိန္ႏွင့္ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ား၏ ဤကိစၥႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည့္ ၾကိဳးပမ္းခ်က္မွာ အကန္႔အသတ္ ရွိပါသည္ဟု ဟိန္းက ေမးခြန္းမ်ားကို ေျဖၾကားရာတြင္ ဝန္ခံေျပာဆိုသြားသည္။

အျပဳသေဘာေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခဲ့သည့္ ကိစၥတရပ္အေနႏွင့္ သံအမတ္ၾကီးက ေျပာဆုိရာတြင္ မၾကာေသးမီက ဂီရိဆိုင္ကလံုးမုန္တိုင္း ဝင္ေရာက္တိုက္ခတ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ လူသားခ်င္းစာနာသည့္ အကူအညီမ်ားကို အီးယူ အထူးသျဖင့္ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံက ေပးအပ္ႏိုင္ခဲ့ပါသည္ဟု ဆိုသည္။ တဖြဲ႔ခ်င္း ေရြးထုတ္ေျပာဆိုရာ၌သူက Save the Children အဖြဲ႔အေနႏွင့္ မုန္တိုင္းဒုကၡသည္မ်ားကို အစားအစာ၊ ေရႏွင့္ ခိုးနားရန္ ေနရာမ်ားေပးအပ္ႏိုင္ခဲ့သည္ဟု ေျပာသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအေနာက္ဘက္ ရခိုင္ျပည္နယ္ကို ေအာက္တိုဘာ ၂၂ ရက္ေန႔က ဝင္ေရာက္တိုက္ခတ္ခဲ့ေသာ ဆိုင္ကလံုးမုန္တိုင္း ဒုကၡသည္မ်ားအတြက္ ကယ္ဆယ္ေရး အကူအညီအျဖစ္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၇ သိန္း ေပးအပ္မည္ဟု ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံက ကတိျပဳထားသည္။ ထိုမုန္တိုင္းေၾကာင့္ အနည္းဆံုး လူ ၅ဝ ေသဆံုးခဲ့ၿပီး လူ ၇ ေသာင္း အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ ျဖစ္သြားခဲ့သည္ဟု ရန္ကုန္ရွိ ကုလသမဂၢ႐ံုးက ဗုဒၶဟူးေန႔က ေျပာသည္။Rest of your post